Łożyska ślizgowe

Łożyska to części połączeń mechanicznych w urządzeniach, dzięki którym możliwy jest ruch jednych elementów względem innych bez strat z tytułu tarcia, nadmiernego obciążenia czy temperatury. Łożyska ślizgowe dzięki cienkiej ściance, niskiemu współczynnikowi tarcia (za sprawą smarowania olejem, smarami, wodą) pozwalają na płynny ruch współpracujących ze sobą powierzchni. Łożyska ślizgowe samosmarne zawierają w swojej strukturze lub na powierzchni roboczej dodatki, dzięki którym współczynnik tarcia jest na tyle niski, że zbędne staje się użycie dodatkowego smarowania. Substancje takie jak grafit, PTFE (tzw. teflon), MoS₂ gwarantują, że współczynnik tarcia w warunkach pracy na sucho będzie oscylował od 0,02 do 0,18.

Czym jest łożysko ślizgowe?

Łożysko ślizgowe to element mechaniczny, który umożliwia obrót lub przesuwanie się jednych części urządzenia względem innych, bez użycia ruchomych elementów pośredniczących – w przeciwieństwie do łożysk tocznych. Łożyska wykonane są z różnych materiałów – głównie tworzyw sztucznych i metali. Ich własności decydują o indywidualnych własnościach fizycznych i mechanicznych, co umożliwia tak szeroki zakres zastosowań. Korzystają z nich przemysł stoczniowy, hutniczy, górniczy, samochodowy, spożywczy, farmaceutyczny, muzyczny i wiele innych.

Łożyska ślizgowe z tworzyw sztucznych

Łożyska ślizgowe z tworzyw sztucznych to innowacyjność i wytrzymałość. Dzięki zastosowaniu nowoczesnych materiałów oferowane łożyska charakteryzują się lekkością, odpornością na korozję oraz doskonałą pracą w ekstremalnych warunkach. Są idealnym wyborem dla branż takich jak przemysł spożywczy czy chemiczny, które wymagają minimalnej konserwacji – co czyni je kosztowo efektywnymi i długowiecznymi.

PTFE (politetrafluoroetylen) – oferuje doskonałe właściwości ślizgowe i odporność chemiczną.
PEEK (polieteroeteroketon) – charakteryzuje się wysoką wytrzymałością mechaniczną i odpornością na wysokie temperatury.
POM (polioksymetylen/poliacetal) – cechuje go wysoka wytrzymałość, sztywność i twardość.

Jak dobrać odpowiedni typ łożyska do potrzeb?

Dobór odpowiedniego łożyska ślizgowego zależy w dużej mierze od warunków pracy urządzenia. Typ smarowania wpływa na jego konstrukcję i wymagania eksploatacyjne. Pod względem rodzaju używanego smaru wyróżnia się cztery główne grupy łożysk ślizgowych: suche, powietrzne oraz dwa rodzaje olejowych – hydrodynamiczne i hydrostatyczne.

Podział ze względu na rodzaj smarowania

Łożyska suche – z tworzyw sztucznych i stopów zawierających smary stałe. Nie wymagają dodatkowego smarowania, sprawdzają się w środowiskach suchych lub tam, gdzie trudno zapewnić dostęp do układu smarowania. Ich zaletą jest prostota konstrukcji i brak potrzeby konserwacji.
Łożyska powietrzne – tworzące poduszkę powietrzną ze sprężonego powietrza. Wykonywane są z lekkich stopów, często z dodatkowymi elementami uszczelniającymi. Idealnie nadają się do precyzyjnych zastosowań jak urządzenia pomiarowe czy sprzęt medyczny, ponieważ pozwalają na bezkontaktową, niemal bezoporową pracę. Ich wadą jest konieczność stałego zasilania sprężonym powietrzem i większa złożoność systemu.
Łożyska olejowe hydrodynamiczne – film olejowy powstaje samoistnie, gdy prędkość wału umożliwia utworzenie efektu klina. Sprawdzają się w urządzeniach pracujących w sposób ciągły i stabilny (np. turbiny, generatory), gdzie ważna jest trwałość i wysoka nośność.
Łożyska hydrostatyczne – film olejowy podtrzymywany przez zewnętrzne ciśnienie oleju. Wymagają bardziej rozbudowanej konstrukcji z pompą, ale oferują bardzo wysoką precyzję i stabilność, co czyni je odpowiednimi do pracy w długich cyklach roboczych.

Podział ze względu na kierunek obciążenia

Łożyska poprzeczne (promieniowe) – przenoszą siły działające prostopadle do osi wału.
Łożyska wzdłużne (osiowe) – przeznaczone do przenoszenia sił równoległych do osi wału.
Łożyska skośne (poprzeczno-wzdłużne) – pracują przy obciążeniach ukośnych, łączących komponenty promieniowe i osiowe, często w układach wahliwych.

Materiały produkcyjne łożysk ślizgowych

Łożyska ślizgowe produkuje się z różnych materiałów w zależności od warunków pracy – najczęściej są to brązy, stale, tworzywa sztuczne (np. PTFE, PEEK) oraz kompozyty z dodatkami smarnymi. Niegdyś najpopularniejsze były łożyska z brązu, cenione za dobrą przewodność cieplną, odporność na korozję i niski współczynnik tarcia. Stosowane są do dzisiaj, a w niektórych aplikacjach – niezastąpione. Często wzbogacane są grafitem, dwusiarczkiem molibdenu, a nawet PTFE, które działają jak stały środek smarny – zmniejszają tarcie i umożliwiają pracę łożyska nawet przy mocno ograniczonym dostępie do oleju czy smaru, a nawet bez.

Zalety łożysk ślizgowych

Łożyska ślizgowe, jak każdy element techniczny, mają swoje zalety i ograniczenia. Jako profesjonalny dystrybutor najwyższej klasy produktów dokładamy wszelkich starań, aby korzyści zdecydowanie przeważały nad ewentualnymi wadami.

Prosta konstrukcja i łatwy montaż – nieskomplikowana budowa ułatwia instalację nawet w trudno dostępnych miejscach, co obniża koszty i skraca czas montażu.
Wysoka nośność – doskonale radzą sobie z dużymi, zwłaszcza statycznymi obciążeniami, dzięki czemu świetnie sprawdzają się w ciężkich maszynach przemysłowych.
Odporność na uderzenia, drgania i wstrząsy – elastyczność konstrukcji pozwala amortyzować nagłe siły, co zwiększa żywotność zarówno łożyska, jak i współpracujących elementów.
Cicha praca i tłumienie drgań – brak elementów tocznych minimalizuje hałas i skutecznie redukuje wibracje przenoszone na konstrukcję.
Cienkie ścianki i możliwość dzielenia konstrukcji – kompaktowa forma umożliwia montaż w ograniczonej przestrzeni, a dzielone wersje ułatwiają wymianę bez demontażu całego wału.
Dobre parametry przy dużych prędkościach – przy zachowaniu tarcia płynnego, łożyska ślizgowe mogą pracować niezawodnie nawet przy bardzo szybkich obrotach.
Praca w ekstremalnych warunkach – sprawdzają się w wysokich temperaturach, środowiskach agresywnych chemicznie i tam, gdzie inne typy łożysk zawodzą.
Bezobsługowe warianty – wersje wykonane z tworzyw polimerowych lub stopów z grafitem nie wymagają smarowania, co znacząco ogranicza koszty eksploatacji.
Eliminacja naprężeń krawędziowych – równomierny rozkład nacisków minimalizuje ryzyko lokalnych przeciążeń, co zwiększa trwałość całego układu.

Ograniczenia łożysk ślizgowych

Wyższy współczynnik tarcia niż w łożyskach tocznych – przy braku odpowiedniego smarowania może dochodzić do intensywnego zużycia powierzchni współpracujących, co obniża sprawność układu.
Większy wymiar wzdłużny – w porównaniu z łożyskami tocznymi wymagają więcej miejsca w osi wału, co może być ograniczeniem w kompaktowych konstrukcjach.
Duża wrażliwość na metodę smarowania – niewłaściwy dobór środka smarnego lub jego nieprawidłowa aplikacja znacząco skraca żywotność łożyska i może prowadzić do jego zatarcia.
Ryzyko uszkodzeń przy błędach montażu – niewspółosiowość, źle dobrany luz montażowy lub niewłaściwa chropowatość powierzchni mogą prowadzić do przedwczesnych awarii i problemów z eksploatacją.

Masz pytania dotyczące tego produktu lub chcesz złożyć zamówienie? Skontaktuj się z naszym działem handlowym.

Prześlij zapytanie